नाझरे येथे 'साहित्य-संवाद संमेलना'चा जागर
नाझरे (प्रतिनिधी):
न्यूज प्रारंभ वृत्तसेवा, श्री प्रवीण पारसे सर 9503366807
ग्रामीण संस्कृतीचे संवर्धन आणि साहित्यातील नव्या प्रवाहांचा वेध घेण्याच्या उद्देशाने नाझरे (ता. सांगोला) येथील रंगनाथ स्वामी सेवामंदिर येथे आज गुरूवार दि. १५ जानेवारी रोजी 'साहित्य-संवाद संमेलन' मोठ्या उत्साहात संपन्न झाले. शब्दांच्या सोहळ्याने न्हाऊन निघालेल्या या कार्यक्रमात सांगोला, आटपाडी, विटा आणि सोलापूर-सांगली जिल्ह्यांच्या सीमावर्ती भागातील शेकडो साहित्यप्रेमींनी गर्दी केली होती. सकाळपासूनच सुरू झालेल्या या साहित्याच्या जागरने ग्रामीण भागातील वैचारिक पर्यावरणाला एक नवी ऊर्जा दिली.
संमेलनाचे औपचारिक उद्घाटन माजी उपसभापती मा. सुनील चौगुले आणि रंगनाथ स्वामी सेवामंदिरचे सचिव मा. सुहास देशपांडे यांच्या हस्ते दीपप्रज्ज्वलनाने करण्यात आले. यावेळी ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. सयाजीराजे मोकाशी (शेटफळे) यांनी संमेलनाचे अध्यक्षपद भूषविले.
कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक तानाजीराव वाघमारे सर यांनी केले. त्यांनी आपल्या खुसखुशीत आणि अर्थपूर्ण प्रास्ताविकात या संमेलनाच्या आयोजनामागची भूमिका स्पष्ट केली. "ग्रामीण भागातील गुणवंत लेखकांना आणि कवींना हक्काचे व्यासपीठ मिळावे, साहित्यातील बदलांचा संवाद तळागाळातील वाचकांपर्यंत पोहोचावा, यासाठी या संमेलनाचे बीजारोपण करण्यात आले," असे त्यांनी नमूद केले. स्वागताध्यक्षा सरपंच मा. सौ. अर्चना विजय सरगर यांनी सर्व मान्यवरांचे आणि उपस्थित रसिक श्रोत्यांचे प्रेमादराने स्वागत केले. यावेळी व्यासपीठावर डॉ. कृष्णा इंगोले, हणमंत सरगर, विजय देशमुख, प्रा. साहेबराव चवरे, बालभारतीचे सुनील बनसोडे, अशोक पाटील यांसह अनेक मान्यवर उपस्थित होते.
आपल्या प्रदीर्घ अध्यक्षीय भाषणात डॉ. सयाजीराजे मोकाशी यांनी साहित्याचे समाजातील स्थान आणि बदलत्या जागतिकीकरणाच्या काळात साहित्यासमोर उभी राहिलेली आव्हाने यावर सखोल भाष्य केले. ते म्हणाले, "साहित्य हे केवळ कागदावर उतरवलेले शब्द नसून ते जगण्याचे आणि जगवण्याचे साधन आहे. आजच्या डिजिटल युगात माणसाच्या संवेदना बोथट होत असताना साहित्यच मानवी मूल्यांची जपणूक करू शकते. ग्रामीण लेखकांनी आपल्या मातीतील अस्सल अनुभव जगासमोर आणले पाहिजेत."
संमेलनाचे दुसरे सत्र 'हेडाम: जगण्याचं जुगाड' या महत्त्वपूर्ण समीक्षाग्रंथावरील परिसंवादाने गाजले. डॉ. सयाजीराजे मोकाशी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या या सत्रात प्रा. डॉ. दत्ता सरगर आणि मा. श्री. शिवाजी बंडगर यांनी सहभाग घेतला.
* डॉ. दत्ता सरगर यांनी 'हेडाम' या कृतीचे सामाजिक विश्लेषण करताना ग्रामीण भागातील जगण्याचा संघर्ष, तिथली आर्थिक हतबलता आणि त्यातून निर्माण होणारे 'जुगाड' हे वास्तव किती दाहक आहे, हे मांडले.
* शिवाजी बंडगर यांनी या ग्रंथातील भाषिक सौंदर्य आणि समीक्षात्मक दृष्टिकोनावर प्रकाश टाकला. ग्रामीण संस्कृतीतील लुप्त होत चाललेले संदर्भ साहित्यात कसे जपले पाहिजेत, यावर त्यांनी जोर दिला. या सत्राने श्रोत्यांना साहित्याकडे पाहण्याचा एक नवा चष्मा दिला आणि समीक्षा म्हणजे केवळ दोष काढणे नसून ते कलाकृतीचे रसास्वाद घेण्याचे शास्त्र आहे, हे पटवून दिले.
माणदेशी कवितांनी जिंकली रसिकांची मने
दुपारच्या सत्रात ज्येष्ठ गझलकार आणि कवी मा. श्री. सुधाकर इनामदार यांच्या अध्यक्षतेखाली कविसंमेलन रंगले. या सत्राने संपूर्ण सभागृहात चैतन्य निर्माण केले. माणदेशी मातीतील कवींनी जेव्हा आपल्या कविता सादर केल्या, तेव्हा टाळ्यांच्या कडकडाटाने रंगनाथ स्वामी सेवामंदिर दुमदुमून गेले.
या संमेलनात निसर्ग, आई-वडील, शेतीचे प्रश्न, बदललेली मानवी नाती आणि सामाजिक विसंगतींवर कवींनी मार्मिक भाष्य केले. काही कवितांनी डोळ्यांत पाणी आणले, तर काहींनी समाजव्यवस्थेवर प्रहार करत रसिकांना अंतर्मुख केले. मा. श्री. सुनील जवंजाळ यांनी आपल्या खास 'माणदेशी' शैलीत कविसंमेलनाचे सूत्रसंचालन केले. त्यांच्या मिश्किल टिपणीमुळे कविसंमेलनाची रंगत उत्तरोत्तर वाढत गेली.
संमेलनाचे अंतिम सत्र 'साहित्य-संवाद' हे विशेष लक्षवेधी ठरले. मा. श्री. विश्वनाथ गायकवाड यांच्या अध्यक्षतेखाली या कार्यक्रमात साहित्याच्या निर्मिती प्रक्रियेवर खल करण्यात आला. प्रसिद्ध साहित्यिक डॉ. कृष्णा इंगोले यांनी आपले साहित्यिक अनुभव अत्यंत प्रांजळपणे मांडले.
या संवादात तानाजीराव वाघमारे, ज्ञानेश डोंगरे आणि सुनील दबडे यांनी सक्रिय सहभाग घेतला. लेखकाचा सामाजिक दृष्टिकोन, कथा-कादंबरीची मांडणी आणि लेखनासाठी आवश्यक असणारी संवेदनशीलता या विषयांवर चर्चा झाली. लेखकाने केवळ स्वतःसाठी न लिहिता समाजाचे ऋण फेडण्यासाठी लिहिले पाहिजे, असा महत्त्वाचा संदेश या सत्रातून देण्यात आला.
या भव्य सोहळ्याला शिक्षण, प्रशासन आणि साहित्य क्षेत्रातील अनेक दिग्गज उपस्थित होते. यामध्ये प्रामुख्याने डॉ. दिनेश देशमुख, रघुराज मेटकरी, साहेबराव चवरे, ओंकार देशपांडे, बिभिषण माने आणि यास्मीन मुल्ला यांचा गौरवपूर्ण उल्लेख करावा लागेल. या मान्यवरांनी आपल्या उपस्थितीने संमेलनाची शोभा वाढवली.
नाझरे ग्रामस्थांनी या संमेलनासाठी विशेष परिश्रम घेतले. भोजन व्यवस्था, बैठक व्यवस्था आणि पाहुण्यांचे स्वागत यांत नाझरेकरांनी आपली आदरातिथ्याची परंपरा जपली. सांगोला आणि परिसरातील अनेक शाळा-महाविद्यालयांचे शिक्षक आणि विद्यार्थीही या सोहळ्याचे साक्षीदार झाले.
संध्याकाळी उशिरा या संमेलनाची सांगता झाली. दिवसभराच्या चार सत्रांतून साहित्याचे जे मंथन झाले, त्यातून वैचारिक प्रगल्भतेचे अनेक पडसाद उमटले. "ग्रामीण भागात अशा प्रकारची संमेलने होणे ही काळाची गरज असून, यामुळे नवीन लेखकांना प्रेरणा मिळेल," अशी भावना उपस्थितांनी व्यक्त केली.
संमेलनाच्या यशस्वी आयोजनाबद्दल नाझरे ग्रामस्थ आणि संयोजकांचे सर्वत्र कौतुक होत आहे. शेवटी आभार प्रदर्शनानंतर साहित्याचा हा 'जागर' संपन्न झाला.
टिप्पणी पोस्ट करा
0टिप्पण्या